Bernard van Klaarwater, Missionaris van het Heilig Hart

Bernard van Klaarwater (Baarn, 2 februari1896 – Bismarckzee, 18 maart 1943), doopnaam Johannes Berardus, groeide op in de Nicolaasparochie van Baarn. Zijn vader was de zoveelste generatie van timmermansbedrijf Van Klaarwater, dat sinds het eind van de 16e eeuw bestond, Iedereen verwachtte dan ook dat Bernard timmerman zou worden. Tot ieders verbazing besloot hij geen timmerman maar missionaris te worden.

Van 1910 tot 1915 volgde hij de Klassieke opleiding aan de Apostolische School van de Missionarissen van het Heilig Hart (MSC) in Tilburg.
Op 21 september 1916 legde hij zijn religieuze geloften af in Someren. Daar volgde hij theologische en filosofische studies.
In 1923 vertrok hij als Missionaris van het Heilig Hart naar Papoea-Nieuw-Guinea. Daar achtte de Franse bisschop Louis Couppe hem capabel voor de missiepost st. Francis Xavier in Bundralis. Deze plaats bevond zich op het eiland Manus, dat bekend stond als een van de gevaarlijkste missiegebieden ter wereld. Sinds 1913 stond er een politiepost voor het handhaven van het verbod op kannibalisme en stammenstrijd. Enkele maanden voor de komst va Bernard wierp een boze Papoea, tijdens een H.Mis in 1923, een bijl naar het hoofd van de celebrerende pater Karl Borchardt. Deze miste hem, maar raakte wel het hoofd van de broeder naast hem. Deze bloedde ter plekke dood.

In een context die gekenmerkt werd door eeuwenoude stammenoorlogen, introduceerde hij het Evangelie als een weg naar menselijke en sociale verzoening.
In 1930 liet hij een kerk bouwen door vanouds elkaar bestrijdende stammen.
Daardoor leerden ze elkaar kennen en verdragen. Er ontstond vrede.
Op 18 maart 1943 werd Bernard van Klaarwater vermoord door Japanse soldaten op torpedojager Akikaze. Samen met de MSC-paters Karl Borchardt en Friedrich Utsch en 47 andere priesters en zusters.

Bernard van Klaarwater schreef 25 januari 1939 zijn laatste brief aan zijn familie.
Daarin noemde hij de toenmalige oorlogsdreiging. ‘De inborst van kannibalisme en stammenstrijd zou zo maar weer kunnen opbloeien. Maar wat dat betreft kunnen we vertrouwen op God. Hij zal de leiding over de wereld niet uit handen geven.'
In onze door oorlogen en geweld getroffen wereld is deze boodschap nog steeds actueel. Bernard kreeg gelijk. Ondanks wrede christenvervolging en de moord op Bernard en 49 andere geestelijken overwon de liefde voor God en voor elkaar.

Bisschop Ronald Vunuvung van het bisdom Kavieng, waartoe Bundralis behoort, heeft op 12 oktober 2026 een verzoek ingediend tot opstarten van de procedure voor zaligverklaring van Bernard van Klaarwater msc.

Bron: Marianne Visser van Klaarwater, Waarom zouden we bang zijn? Over missie en kerk in Papoea-Nieuw-Guinea vanaf 1844 tot 2022. (Gopher, 2022), alleen nog maar verkrijgbaar als e-book.